Największy raport o stanie polityki kulturalnej

Od 2010 roku wydatki na kulturę w Polsce są na bardzo podobnym poziomie, ale dysproporcje między wojewódzkimi a pozostałymi miastami w nakładach na tę dziedzinę życia społecznego wciąż się pogłębiają. Jednocześnie jednak oceniamy działania władz coraz lepiej i jesteśmy z siebie coraz bardziej zadowoleni. Czy są ku temu realne powody? O tym, w raporcie z największego i jedynego takiego badania w Polsce – DNA Miasta: Miejskie Polityki Kulturalne.

Zdaniem GUS ponad 80 procent Polaków uważa kulturę za bardzo lub dość ważną. Być może dlatego pomiędzy 2010 a 2014 r. wydaliśmy na ten cel 42,2 mld złotych z publicznych pieniędzy. Dzięki temu funkcjonują  teatry, muzea, domy kultury, biblioteki, organizacje pożytku publicznego, odbywają się koncerty, festiwale, wystawy. Na pierwszy rzut oka wydaje się więc, że mechanizm działa bez zarzutu.

dna_miasta– Gdy osiem lat temu zaczynaliśmy działalność zespołu DNA Miasta, wszystko wydawało się proste. Winnym złego stanu rzeczy w kulturze miejskiej byli przede wszystkim urzędnicy, a lekarstwem miało być uruchomienie sensownego dialogu z mieszkańcami. Szybko okazało się, że jest to zdecydowanie zbyt schematyczne ujęcie rzeczywistości, a wiedza o polityce kulturalnej w polskich miastach w zasadzie nie istnieje. Brakowało przede wszystkim danych – zarówno o finansach, jak i sposobie definiowania tego, czym jest polityka kulturalna. Dlatego uznaliśmy, że warto te braki uzupełnić i zdobyć rzetelną wiedzę o tym, jak funkcjonują miejskie polityki kulturalne w Polsce. Tak właśnie narodził się program „DNA Miasta: Miejskie Polityki Kulturalne” i potrzeba znalezienia odpowiedzi na jedno kluczowe pytanie – jaka polityka kulturalna jest najlepsza? – wyjaśnia Artur Celiński, szef zespołu miejskiego Res Publiki i inicjator projektu.

Zespół DNA Miasta po raz pierwszy postanowił przyjrzeć się kulturze z bliska na tak dużą skalę. Pod lupę wzięto 99 największych polskich miast. Szczegółowej analizie poddano 1300 dokumentów budżetowych i sprawozdań merytorycznych oraz prawie 1300 opinii mieszkańców (w tym również twórców, animatorów i menadżerów kultury z całej Polski). Ten pokaźny zbiór danych pozwolił na sformułowanie wniosków, pokazujących kondycję kultury w skalach makro i mikro.

dnamiasta17

O czym mówią dane?

Raport DNA Miasta: Miejskie Polityki Kulturalne 2016 podzielono na cztery części.

Pierwsza, poświęcona została procesom regulującym działalność kulturalną, ludziom którzy za nią odpowiadają i podejmują decyzje. Z tego rozdziału m. in. można dowiedzieć się, że respondenci ambiwalentnie oceniają działania Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie wspierania rozwoju polityki kulturalnej w miastach. Tylko jedna trzecia przepytanych urzędników ma dobre zdanie o użyteczności ministerialnych działań. Badacze wykazali także, że w polityce kulturalnej brakuje rzetelnej ewaluacji. To, czy dany projekt się powiódł, urzędnicy oceniają na podstawie subiektywnych opinii, obserwowania frekwencji, nieformalnych rozmów i mediów społecznościowych. Czy to wystarcza?

dna_miasta_raport_infografika_ngo

Druga część to finansowanie rozwoju kultury. W gronie 99 największych polskich miast panują dosyć duże dysproporcje w kwestii budżetu. Najbardziej są one widoczne w sferze inwestycji oraz wydatkach per capita. To wyzwanie dla wszystkich osób i instytucji, liczących na bardziej równomierny rozwój polskich miast. Liderem pod względem wartości procentowego udziału wydatków na kulturę w całości budżetu jest Zamość – tutaj na ten cel idzie aż 10,9% budżetu. Następnie pojawia się Wejherowo (9,9%) oraz Sopot (9,7%). Miasta, będące w pierwszej dziesiątce tego zestawienia, trzymają poziom finansowania kultury średnio na 7,9% całego budżetu. Dla porównania ostatnie 10 miast może się pochwalić wartością tego wskaźnika na poziomie 1,6%.

Trzeci rozdział to strategie dla rozwoju kultury – rekomendacje oraz przykłady działań z kilku badanych miast. Z kolei czwarty “Perspektywa miast” to pogłębiona analiza polityki kulturalnej sześciu ośrodków miejskich: Gorzowa, Jeleniej Góry, Słupska, Olsztyna, Katowic i Koszalina.

Pełna treść raportu Miejskie Polityki Kulturalne 2016 jest do pobrania na stronie  publica.pl. Prezentację raportu, która odbyła się 2 lutego w Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku można zobaczyć na kanale Youtube.

DNA Miasta dąży do wzmocnienia głosu obywateli w tworzeniu miejskich strategii kulturalnych, wdraża w życie oryginalną metodę dyskusji i włączania mieszkańców w proces podejmowania decyzji politycznych, bada i przygotowuje analizy dotyczące kultury i jej obecności w przestrzeni miejskiej.

***

Fundacja Res Publica wspiera rozwój kultury i poziomu debaty publicznej poprzez wydawanie trzech tytułów: kwartalnik Res Publica Nowa, półrocznik Visegrad Insight oraz Magazyn Miasta. Prowadzi projekty takie jak DNA Miasta, New Europe 100 i inne.

fot. materiały prasowe

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s